ИШТИН
ТАРТИБИ:
1.
Бөлмө
температурасындагы
жез
түтүгүнүн
узундугун (L)
өлчөгүлө.
Түтүктүн бир учундагы
штифттин
ички кырынан
баштап (8.1-сүрөт),
экинчи
учундагы
штифттин ички
кырына
чейинки
аралыкты
өлчөгүлө. Жыйынтыкты
8.1-таблицага
жазгыла.
2. Таянычка
8.2.-сүрөттө
көрсөтүлгөндөй
кылып жез
түтүгүн
орноткула. Түтүктүн
аягындагы
штифт
таянычка
бурама менен
бекитилет.
Түтүктүн
башындагы
штифт
микрометрдин
пружиналуу
учуна тийип
тургандай
кылып
орнотулат.
3. Термистор
менен
түтүктүн
ортосунда
максималдуу
контакт
болушу үчүн, 8.2.-сүрөттө
көрсөтүлгөндөй
термисторду
түтүктүн
огун бойлото
жайгаштырып,
түтүктөгү
бурама менен
бекиткиле.
4. Омметрдин
учтарын
таянычтын
борборундагы
THERMISTOR деген
жазуунун
жанындагы
туташтыруу
чекиттерине
туташтыргыла.
5. Бөлмө
температурасындагы
термистордун
каршылыгын
өлчөп, ал
чоңдукту (Rбөлмө)
8.1-таблицага
жазгыла.
6. Жез
түтүгүнүн
бир учуна буу
генераторун
бекитүү үчүн
атайын
шлангды
пайдалангыла.
Буу генераторун
түтүктүн
микрометрден
алыскы учуна туташтыргыла.
7. Таянычтын бир
учун китеп
же жыгач
брусогунун
жардамы менен бир
нече сантиметрге
көтөрүп, түтүктүн ичине буунун
кирүүсүн
жогорулатууга
болот. Бул түтүктүн
ичиндеги
конденсирленген
суунун сыртка агып чыгуусуна
алып келет.
Сыртка агып чыккан
сууну топтоо үчүн түтүктүн
экинчи учунун тушуна идиш койгула.
8. Микрометрдин узун
индикатордук
жебесин нөлгө алып
келгиле.
Түтүк кеңейе
баштаганда
индикатордук
жебе саат
жебесине
каршы багыт боюнча
кыймылдай
баштайт.
9. Буу генераторун
иштеткиле.
Буу кире
баштаганда
микрометр менен омметрдин
көрсөтүүлөрүнүн
өзгөрүшүн
байкагыла.
Термистордун
каршылыгы
турактуу
болгондо
гана анын
көрсөтүүсүн
(Rысык)
8.1-таблицага жазгыла. Ошондой
эле микрометрдин
жебесинин
жылышы боюнча
түтүктүн канча
узундукка
кеңейгендигин
(∆L) аныктап жазгыла
(микрометрдин
көрсөтүүсүнүн
ар бир бөлүккө өсүшү
түтүктүн 0,01mm кеңейишине
эквиваленттүү).
Микрометрдин көрсөтүүсүн
так аныктоого
аракет кылгыла.
10.
Жогорудагы тажрыйбаны
болот жана алюминий
түтүктөрү
үчүн кайталагыла.
Эгерде ар кандай
температурадагы
металлдардын
кеңейүүсүн
изилдегиңер
келсе, түтүктөрдүн
ичине ысык же
муздак суу куя
аласыңар.
Туура жыйынтык алуу үчүн
көрсөтмөлөрдү
ирээти менен аткаргыла.
11.
Термистордун өлчөнгөн
каршылыктарынын
Rбөлмө жана
Rысык аркылуу,
табылган
температуралардан
Тбөлмө
жана Тысык
көз карандылыктарын
табуу үчүн кийинки
бетте же таянычта
берилген
таблицаны
пайдалангыла.
Алынган жыйынтыктарды
8.1-таблицага түшүргүлө.
12.
∆Т=Тысык
- Тбөлмө эсептегиле. Жыйынтыкты
таблицага
жазгыла.
13.
формуласын
пайдаланып,
жез, болот
жана алюминий
үчүн сызыктуу
кеңейүү коэффициентинин маанисин
эсептегиле.
14.
коэффициентинин
бирдигин
чыгаргыла
жана физикалык
маанисин
түшүндүргүлө.
8.1-таблица.
Материал |
Чоңдуктар |
Эсептөөлөр |
||||||
(mm) |
Rбөлмө ( |
∆L (mm) |
Rысык ( |
Тбөлмө (0С) |
Тысык (0С) |
∆Т (0С) |
(1/0С) |
|
Жез |
|
|
|
|
|
|
|
|
Болот |
|
|
|
|
|
|
|
|
Алюминий |
|
|
|
|
|
|
|
|
Термистордук айландыруу
таблицасы:
Каршылык |
Температура |
Каршылык |
Температура |
Каршылык |
Температура |
Каршылык |
Температура |
|
|
|
|
|
|
|
|
351,020 |
0 |
95,447 |
26 |
30,976 |
52 |
11,625 |
78 |
332,640 |
1 |
91,126 |
27 |
29,756 |
53 |
11,223 |
79 |
315,320 |
2 |
87,022 |
28 |
28,590 |
54 |
10,837 |
80 |
298,990 |
3 |
83,124 |
29 |
27,475 |
55 |
10,467 |
81 |
283,600 |
4 |
79,422 |
30 |
26,409 |
56 |
10,110 |
82 |
269,080 |
5 |
75,903 |
31 |
25,390 |
57 |
9,7672 |
83 |
255,380 |
6 |
72,560 |
32 |
24,415 |
58 |
9,4377 |
84 |
242,460 |
7 |
69,380 |
33 |
23,483 |
59 |
9,1208 |
85 |
230,260 |
8 |
66,356 |
34 |
22,590 |
60 |
8,8160 |
86 |
218,730 |
9 |
63,480 |
35 |
21,736 |
61 |
8,5227 |
87 |
207,850 |
10 |
60,743 |
36 |
20,919 |
62 |
8,2406 |
88 |
197,560 |
11 |
58,138 |
37 |
20,136 |
63 |
7,9691 |
89 |
187,840 |
12 |
55,658 |
38 |
19,386 |
64 |
7,7077 |
90 |
178,650 |
13 |
53,297 |
39 |
18,668 |
65 |
7,4562 |
91 |
169,950 |
14 |
51,048 |
40 |
17,980 |
66 |
7,2140 |
92 |
161,730 |
15 |
48,905 |
41 |
17,321 |
67 |
6,9806 |
93 |
153,950 |
16 |
46,863 |
42 |
16,689 |
68 |
6,7559 |
94 |
146,580 |
17 |
44,917 |
43 |
16,083 |
69 |
6,5394 |
95 |
139,610 |
18 |
43,062 |
44 |
15,502 |
70 |
6,3308 |
96 |
133,000 |
19 |
41,292 |
45 |
14,945 |
71 |
6,1298 |
97 |
126,740 |
20 |
39,605 |
46 |
14,410 |
72 |
5,9361 |
98 |
120,810 |
21 |
37,995 |
47 |
130897 |
73 |
5,7493 |
99 |
115,190 |
22 |
36,458 |
48 |
13,405 |
74 |
5,5693 |
100 |
109,850 |
23 |
34,991 |
49 |
12,932 |
75 |
|
|
104,800 |
24 |
33,591 |
50 |
12,479 |
76 |
|
|
100,000 |
25 |
32,253 |
51 |
12,043 |
77 |
|
|